Bevrijd de zebra in jouw organisatie

Social enterprises, unicorns en zebra’s

We zien om ons heen veel startups opstaan die Sustainable Development Goals van de VN (SDG’s) omarmen: social enterprises. Zij krijgen (terecht!) veel aandacht, maar tegelijkertijd is hun collectieve impact beperkt omdat ze maar een deel van de huidige economie vertegenwoordigen. We kennen ondertussen ook allemaal de ‘unicorns’ (voormalige startup met een waarde van meer dan 1 miljard dollar) zoals Facebook, Uber en het Nederlandse Ayen. In omvang vele maten groter dan social enterprises, maar niet altijd in hun bijdrage aan een duurzame nieuwe economie. Minder bekend is nu nog het ‘zebra-bedrijf’. Deze gevestigde bedrijven, zoals bijvoorbeeld kledingmerk Patagonia en Tony Chocolonely, zijn zowel “zwart” als “wit”. Zij combineren goed doen voor de maatschappij en planeet succesvol met winst maken en groeien. Om de transitie naar een duurzame nieuwe economie te maken, hebben we meer zebra-bedrijven nodig.

Voorbij het ‘organisatie immuunsysteem’

Maar waar halen we 1-2-3 zebra-bedrijven vandaan om voor 2030 de Sustainable Development Goals te realiseren? Er is een onverwacht eenvoudig antwoord: deze bedrijven zijn er al, maar ze worstelen met het ‘organisatie immuunsysteem’. Gevestigde bedrijven zijn er op ingesteld en ingericht om bestaande ‘core business’ te verdedigen en uit te breiden. Nieuwe business modellen ontwikkelen is lastig in een omgeving met KPI’s en procedures gericht op het optimaliseren van patronen. De uitdaging is dus om die twee belangen niet te zien als een trade-off van elkaar, maar ze succesvol te combineren zoals een zebra-bedrijf dat doet. De UNDP schreef eerder al dat er in het behalen van de SDG’s commerciële kansen ter waarde van 12 biljoen dollar zitten. Steeds vaker lijken organisaties zich dit ook te realiseren: sociale en ecologische waarden spelen in de doelstellingen, strategieën overnames van gevestigde partijen een steeds prominentere rol: zij bevrijden de zebra in hun organisatie. Neem een Danone, Unilever, Ahrend of Renewi : ze kijken verder dan winstmaximalisatie en sommigen certificeren bijvoorbeeld onderdelen van hun bedrijf als B-Corp.

Naar een duurzame nieuwe economie

Om een bijdrage te leveren aan oplossingen voor de grote uitdagingen van deze tijd is het voor bestaande organisaties dus niet genoeg om bestaande patronen efficiënter of effectiever te managen. Een toekomstbestendig bedrijf staat in verbinding met de buitenwereld en weet relevant te blijven door zichzelf opnieuw uit te vinden. Maar hoe bevrijd je de zebra in jouw organisatie en breek je uit het ‘organisatie immuunsysteem’? De volgende 3 stappen zijn een goed begin:

Hoe bevrijd je de zebra in jouw organisatie?

  • 1 - Grijp terug op de unieke kwaliteiten van jouw organisatie

Waar ligt de kracht  en kwaliteit van jouw organisatie? Welke waarden koesteren medewerkers? Hoe vertegenwoordigen jullie producten of diensten deze waarden en kwaliteiten?

  • 2 - Omarm je maatschappelijke verbindingen

Welke uitdagingen in de maatschappij en voor onze planeet zijn relevant voor jouw organisatie? Welke Sustainable Development Goals raken aan de kernactiviteiten van je business van vandaag en overmorgen? Waar zie je economische kansen in deze uitdagingen?

  • 3 - Stuur op de opgave van je eindgebruiker

Welke partijen werken met andere oplossingen aan dezelfde opgaven van je eindgebruiker? Hoe kunnen we door middel van samenwerking nieuwe relevante proposities ontwikkelen? Stel je organisatie open voor samenwerking met nieuwe spelers en durf te experimenteren.


Je inner-zebra bevrijd je dus door te gaan handelen vanuit een helder en diep geworteld doel: je purpose. Een doel dat meer drijfveren van medewerkers aanspreekt dan die om betaald te krijgen; dat verbindingen schept binnen de eigen organisatie en met vernieuwers van buiten. Stel je voor dat in iedere sector de koplopers hun ‘inner-zebra’ vrijlaten. De weg ligt dan open voor bestaande organisaties om de transitie naar een duurzame nieuwe economie vorm te geven en hun toekomstbestendigheid te waarborgen.

Meer weten over hoe wij de zebrastrepen terugbrengen  bij organisaties? Bekijk dan bijvoorbeeld de ‘Final Footprint Challenge’ samen met DELA en Yarden of een van onze andere programma’s.